بیوگرافیشاعراننویسندگان

محمدرضا شفیعی کدکنی |بیوگرافی محمدرضا شفیعی کدکنی | تخلص م. سرشک

محمدرضا شفیعی کدکنی نویسنده، ادیب، شاعر و پژوهشگری که در 19 مهر 1318 در کدکن متولد شد . او در توصیف محل تولد خود می‌گوید کدکن از روستاهای بسیار قدیم و کهنسال نیشابور قدیم است که اکنون جز بخش‌های تربت‌حیدریه به شمار می‌رود .

خانواده و تحصیلات

محمدرضا تک فرزند از خانواده‌ای روحانی با پیشه کشاورزی که هیچوقت مانند بقیه کودکان موفق به تحصیل در مدرسه نشد.او در توصیف روزهای کودکی‌اش می‌گوید: بازیگوش‌ترین بچه محله من بودم. اولین بچه‌ای که صبح زود وارد کوچه می‌شد من بودم و آخرین کسی که کوچه را ترک می‌کرد نیز من بودم.شاید علتش این بود که نه خواهری داشتم و نه برادری.

او از همان دوره‌ی کودکی در نزد پدرش که یک روحانی بود مشغول به آموختن زبان و ادبیات عربی شد.بطوری که در سن هفت سالگی تمام الفیهٔ ابن مالک را از حفظ بود.شفیعی کدکنی خودش معتقد بود که نرفتن مدرسه نوعی عنایت الهی بوده که باعث یادگیری آموخته‌های بزرگ شده.

پدرش میرزا محمد شفیعی کدکنی از عالمان خوش نام آن زمان بود و کلاس‌های درس برگزار می‌کرد. با تولد پسرش کلاس‌ها را تعطیل کرد و فقط به پسرش درس می‌داد.محمدرضا به حوزه علمیه رفت .او شاگرد اشخاص بزرگی مانند آیت‌الله حاج شیخ هاشم قزوینی و آیت‌الله میلانی و…بود.او پانزده سال در حوزه‌های علمی خراسان به آموختن مشغول بود.

او به پیشنهاد دکتر علی اکبر فیاض در دانشگاه فردوسی مشهد نام نویسی و در کنکور شرکت کرد.او رتبه اول کنکور را کسب کرد و به دانشکده ادبیات رفت.مدرک کارشناسی خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه فردوسی و پس از آن مدرک دکتری را نیز از دانشگاه تهران گرفت.

آغاز شعر

او درباره‌ی مادرش چنین می‌گوید:مادرم البته به غریزه شعر می‌گفت و خیلی هم خوب شعر می‌گفت.نمونه شعرش را دارم. سواد خواندن خیلی خوبی داشت و عربی هم می‌دانست اما طبق سنت قدیمی‌ها که شایع شده بود به زن نباید نوشتن یاد داد ،فقط خواندن می‌دانست.اشعاری که می‌سرود را می‌گفت و من با خط بچگانه‌ام می‌نوشتم.

محمدرضا در نوجوانی بسوی قالب‌های شعر کلاسیک جذب می‌شود.او سرودن را از همان جوانی به شیوهٔ قدمایی آغازکرد. پس از چندی به سبک نو مشهور به نیما یوشیج روی آورد و نام مستعار م.سرشک را برای خود برگزید . او در سال 1350 با انتشار کوچه باغ‌های نیشابور به شهرت رسید.

آثار شفیعی را می‌توان به سه گروه انتقادی، نظری و مجموعه اشعار خود وی تقسیم کرد.آثار انتقادی این نویسنده، شامل تصحیح آثار کلاسیک فارسی و نگارش مقالاتی در حوزه نظریه ادبی می‌شود. در میان آثار نظری او نیز کتاب “موسیقی شعر”جایگاهی بالایی دارد و در میان مجموعه اشعارش “در کوچه باغ‌های نشابور” شهرت بیشتری دارد.

شفیعی کدکنی را باید در زمره شاعران اجتماعی دانست. او در اشعار خود تصویری از جامعه ایرانی در دهه چهل و پنجاه را نشان می‌دهد.

فعالیت ها

دکتر شفیعی از استادان بارز و متبحر ادبیات معاصر ایران و از محققین بزرگ به شمار می‌رود که در نقد شعر و ادب فارسی صاحب نظر است و در شعر و شاعری نیز مقام بالایی دارد و صاحب سبک و شیوه خاص خود است که او را به عنوان شاعری پیشرو می‌شناسند.

او مدتی در بنیاد فرهنگ ایران و کتابخانه مجلس سنا به کار مشغول شد و سپس به عنوان استاد دانشکده ادبیات تهران در رشته سبک شناسی و نقد ادبی به کار مشغول شد.

او همچنین مدتی را ببا دعوت دانشگاه‌های آکسفورد انگلستان و پرینستون آمریکا و ژاپن به عنوان استاد به تدریس و تحقیق اشتغال داشت. شفیعی کدکنی از سال ۱۳۴۸ تاکنون استاد دانشگاه تهران است.

ازدواج

محمدرضا شفیعی کدکنی هنگامی که 31 سال سن داشت در سال 1349 ازدواج کرد . همسر او از فارغ التحصیلان رشته حقوق و از دوستداران شعر بود. حاصل ازدواج آن‌ها سه فرزند است.

 

محمدرضا شفیعی کدکنی

شفیعی کدکنی و امیرهوشنگ ابتهاج

 

 

شعری از شفیعی کدکنی

ای مهربان تر از برگ در بوسه های باران

بیداری ستاره در چشم جویباران

آیینه ی نگاهت پیوند صبح و ساحل

لبخند گاه گاهت صبح ستاره باران

بازا که در هوایت خاموشی جنونم

فریاد ها برانگیخت از سنگ کوه ساران

ای جویبار جاری ! زین سایه برگ مگریز

کاین گونه فرصت از کف دادند بی شماران

گفتی: به روزگاران مهری نشسته گفتم

بیرون نمی توان کرد حتی به روزگاران

بیگانگی ز حد رفت ای آشنا مپرهیز

زین عاشق پشیمان سرخیل شرمساران

پیش از من و تو بسیار بودند و نقش بستند

دیوار زندگی را زین گونه یادگاران

وین نغمه ی محبت بعد از من و تو ماند

تا در زمانه باقی ست آواز باد و باران

“محمدرضا شفیعی کدکنی”

مجموعه اشعار :

  • ۱۳۴۴ – زمزمه‌ها
  • ۱۳۴۴ – شبخوانی
  • ۱۳۴۷ – از زبان برگ
  • ۱۳۵۰ – درکوچه باغ‌های نیشابور
  • ۱۳۵۶ – بوی جوی مولیان
  • ۱۳۵۶ – از بودن و سرودن
  • ۱۳۵۶ – مثل درخت در شب باران
  • ۱۳۶۷ – هزاره دوم آهوی کوهی

آثار نظری و انتقادی و تصحیح و ترجمه

  • ۱. صور خیال در شعر فارسی
  • ۲. موسیقی شعر
  • ۳. تصحیح اسرارالتوحید نوشتهٔ محمد بن منور
  • ۴. تصحیح تاریخ نیشابور نوشتهٔ حاکم نیشابوری
  • ۵. تصحیح آثار عطار نیشابوری:
  • تصحیح مختارنامه
  • تصحیح مصیبت نامه
  • تصحیح منطق‌الطیر
  • تصحیح اسرارنامه
  • تصحیح دیوان عطار
  • تصحیح تذکره الاولیاء (هنوز به چاپ نرسیده‌است)
  • ۶. مقدمه، ترجمه و تعلیقات بر آفرینش و تاریخ در دو جلد نشر آگاه
  • ۷. مفلس کیمیا فروش دربارهٔ شعر انوری نشر سخن
  • ۸. زبور پارسی نگاهی به زندگی و غرل‌های عطار نشر آگاه
  • ۹. تازیانه‌های سلوک در بارهٔ قصاید سنایی نشر آگاه
  • ۱۰. در اقلیم روشنایی تفسیر چند غزل حکیمسنایی نشر آگاه
  • ۱۱. شاعر آیینه‌ها بررسی سبک هندی و شعر بیدل دهلوی نشر آگاه
  • ۱۲. آن سوی حرف و صوتگزیده ی اسرار التوحید برای جوانان نشر سخن
  • ۱۳. میراث عرفانی ایران (چهار جلدی): نشر سخن
  • دفتر روشنایی (در شرح سخنان و افکار بایزید بسطامی)
  • نوشته بر دریا (در بیان میراث عرفانی ابوالحسن خرقانی)
  • چشیدن طعم وقت (در شرح عرفان و افکار ابوسعید ابوالخیر)
  • حالات و سخنان ابوسعید (در شرح عرفان و افکار ابوسعید ابوالخیر)
  • ۱۴. ادوار شعر فارسی از مشروطه تا سقوط سلطنت نشر سخن
  • ۱۵. زمینهٔ اجتماعی شعر فارسی نشر اختران
  • ۱۶. شعر معاصر عربنشر سخن
  • ۱۷. قلندریه در تاریخ سیر دگردیسی یک اندیشه ، نشر سخن
  • ۱۸. ترجمه تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا نوشته رینولد نیکلسون نشر سخن
  • ۱۹. تصحیح غزلیات شمس تبریز نشر سخن
  • ۲۰. مقدمه‌نویسی و انتشار تصویر نسخه خطی منظومهٔ علی‌نامه نشر میراث مکتوب
  • ۲۱. مقدمهٔ تحلیلی و تعلیقات بر دیوان قائمیات ، نویافته ترین دیوان شعری مذهب اسماعیلیه ، به تصحیح دکتر جلال بدخشانی ، چاپ میراث مکتوب
  • ۲۲. با چراغ و آینه در جستجوی ریشه های تحول شعر معاصر ایران نشر سخن
  • ۲۳. حالات و مقامات میم.امید نشر سخن
  • ۲۴.حزین لاهیجی شاعری در هجوم منتقدان نشر آگاه
  • ۲۵.مرموزات اسدی در مرموزات داوودی نشر سخن

 

مختصری از بیوگرافی:

  • نام: محمدرضا شفیعی کدکنی
  • زادروز: ۱۹ مهر ۱۳۱۸ – ۱۲ اکتبر ۱۹۳۹ ‏(۷۵ سال) – کدکن، تربت حیدریه
  • ملیت: ایرانی
  • تحصیلات: دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران
  • پیشه: شاعر، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نویسنده
  • نقش‌های برجسته: استاد دانشگاه، شاعر
  • سبک: سبک نو (سبک نیمایی)
  • دین: اسلام
  • مذهب: شیعه

 

تهیه شده توسط نویسنده سایت

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا